BMW R 1200 GS

Hoog, breed, cardan in de achterbrug

Je zit hoog, met een breed stuur en een tank die de knieën uit elkaar duwt. De cilinders steken de rijwind in. In een smalle straat voel je die breedte eerder dan op de foto, zeker als er koffers aan de zijkant hangen. De cardan ligt in de achterbrug: na een natte week geen ketting om te smeren, en bij het keren op een helling nog steeds het volle gewicht in je handen.

Dit is een reis-enduro voor asfalt, grind en een slechte binnenweg. Diep zand blijft een keuze van band en rijder, geen bestemming die in de typeplaat zit. Een verlaging bestaat en hoort in de advertentie te staan. Zonder die vermelding reken je op de standaardhoogte, en dat merk je bij het eerste stoplicht als je de voeten kwijt wilt.

De boxer trekt vanuit lage toeren in alle drie de hoofdstukken. Het verschil zit in hoe mechanisch of hoe glad dat gebeurt, niet in een andere zithouding. Rechtop, met ruimte voor een passagier, of de koppen nu lucht of vloeistof zien.

2004, 2010 en 2013 zijn geen facelifts

BMW zette de 1200 in 2004 neer na de R 1150 GS. Tot en met 2009 bleef de koeling lucht en olie: een rechttoe-rechtaan toermachine, met minder elektronica dan alles wat daarna kwam. Het onderhoudsschema van díé jaren hoort bij díé motor. Een beurt overgenomen uit een folder van 2016 klopt hier niet.

Vanaf modeljaar 2010 kregen de cilinderkoppen dubbele nokkenassen. Het blok werd feller, de zit en de cardangedachte bleven dicht bij de eerste 1200. Frame en koeling maakten van 2010 geen nieuwe motorfamilie. Wie een DOHC zoekt, zoekt die fellere lucht/oliemotor, en niet de architectuur die drie jaar later volgt.

Modeljaar 2013 is de streep. De boxer werd vloeistofgekoeld, de koppeling nat, het onderstel nieuw. Dynamic ESA en rijmodi kwamen erbij als beschikbare uitrusting, niet als standaard op elk frame. Een 2012 en een 2013 delen de naam en een cardan, en verder een generatiegrens die je in het rijwiel terugziet. In 2019 ging deze lijn over in de R 1250 GS, op die vloeistofbasis.

Drie blokken, één soort wind

Rechtop, breed stuur, en wind die bij een laag ruitje in de helm slaat. Een hoog scherm verlegt die lucht, soms naar de schouders, soms over de helm heen. Twee 1200's uit hetzelfde jaar kunnen op de snelweg anders ruisen, alleen door dat stuk plastic. De typeaanduiding verraadt het ruitje niet, de proefrit wel.

De lucht/oliemotoren tot 2012 voelen mechanischer. Je hoort de boxer, de elektronica houdt zich koest, en een natte koppeling is er nog niet. De vloeistofgeneratie is gladder in het blok en laat zich temperen met rijmodi, als die erop zitten, en met de remmen van dat nieuwere rijwiel. Duo en koffers kunnen op alle drie, zodra de vering bij het gewicht past.

Een Adventure heeft een grotere tank en meer bescherming dan de standaard. Dat zie je aan het exemplaar: meer plaatwerk, een andere neus, niet een woord dat je erbij verzint omdat de advertentie alleen GS zegt. Grind gaat op beide. De band kiest mee, net als de rijder.

Waar de kilometers logisch worden

Meerdaagse rit

Cardan, een ontspannen beenhoek en ruimte voor koffers maken meerdaagse ritten het werk waar deze indeling op zijn plek is. Olie en kleppen plan je volgens het hoofdstuk, een kettingsmeerbeurt onderweg niet.

Snelweg

De bescherming hangt aan het scherm dat gemonteerd is. Zonder hoog ruitje blijft het een open reis, met helmruis en wind op de schouders, uur na uur.

Stad en stoplicht

Zithoogte en breedte vragen oefening bij stoplichten en in een parkeergarage. Staat er een verlaging op, dan hoort dat in de tekst van de advertentie, niet als verrassing bij het afstappen.

Eerst het hoofdstuk, dan de slijtage

Papieren en slijtage eerst. Het bouwjaar vertelt daarna welk van de drie hoofdstukken je überhaupt bekijkt.

1. Historie van díé generatie

   Vraag het onderhoudsschema van het hoofdstuk dat op de brug staat. Intervallen verschillen tussen lucht/olie, DOHC en vloeistof. Een universele beurt bestaat hier niet.

2. Cardan en achterbrug

   Controleer speling en lekkage bij de achterbrug. Hoe een cardan slijt, staat bij de aandrijvingsuitleg. Een ketting zoek je op deze GS niet.

3. Welke koeling

   Bij een vloeistofgekoeld blok hoort koelvloeistof in het dossier, vanaf modeljaar 2013. Bij een lucht/oliemotor is die controle de verkeerde.

4. Campagnes op het framenummer

   Vraag de dealer of fabriekscampagnes voor dit framenummer zijn uitgevoerd. Dit is geen recall-lijst en geen oordeel over de hele reeks.

Welk hoofdstuk bij welke rit

De lucht/oliemodellen tot 2012 zijn eenvoudiger van opzet. Ze passen bij iemand die weinig elektronica zoekt en het schema van die generatie wil volgen. De DOHC-jaren rijden feller, zonder natte koppeling en zonder het rijwiel van 2013. Sleutelen aan een overzichtelijke boxer is daar een reële reden.

Twijfel je tussen een vloeistofgekoelde 1200 en een 1250, dan zit het verschil in ShiftCam en jongere systemen, op een zit die je herkent. De 1250 is geen andere houding. Een 1200 Adventure onderscheidt zich met tank en bescherming, en die zie je aan de motor zelf, niet aan de kale typeplaat.