Motortechniek
Ketting of cardan
De eindoverbrenging brengt de kracht van de versnellingsbak naar het achterwiel. De meeste motoren gebruiken een ketting. Een deel gebruikt een cardanas, sommige een getande riem. Het verschil zit in onderhoud, geluid en wat een reparatie kost als het misgaat.
Wat je ziet
Een ketting loopt links of rechts over twee tandwielen, meestal afgedekt met een kleine beschermer. Je kunt hem zien, smeren en op spanning brengen. Een cardan zit in een dicht huis naar het achterwiel. Je ziet geen schakels, wel een huis dat olie bevat.
Een getande riem, onder meer op een aantal BMW-paralleltwins van eerdere series, lijkt op geen van beide: hij is droog, stil en wordt als geheel vervangen. Welk systeem erop zit, staat niet in het woord ‘toer’ of ‘adventure’. Kijk naar het achterwiel.
Ketting, riem en cardan
Ketting
- Smeren, spanning en op den duur tandwielen.
- Licht en goed te vervangen.
- Vuil en een vergeten smeerbeurt slijten hem sneller.
Riem
- Geen vet.
- Vervanging als set, op het interval van dat model.
- Minder ‘sleutelwerk’ tussendoor, wel een harde vervangingsgrens.
Cardan
- Geen kettingonderhoud.
- Olie in het huis, volgens het schema van die motor.
- Een defect in de haakse overbrenging is minder vaak nodig en duurder als het zover is.
Wat je tijdens het rijden merkt
Een goed afgestelde ketting voel je niet. Een te strakke of droge ketting kan een bonk of een onrust in de voetsteun geven. Een cardan voelt gesloten. Sommige rijders noemen een lichte reactie bij gas dicht en gas open. Dat is een eigenschap van de as, geen bewijs dat de motor stuk is.
Een cardan maakt een motor niet automatisch beter op reis, en een ketting niet automatisch sportiever. BMW gebruikt cardan op veel boxers en toermodellen, en een ketting op onder meer de S 1000-serie. Moto Guzzi bouwt al lang met een as. Honda en Yamaha doen dat op bepaalde toermodellen, en een ketting op de meeste andere. Het systeem hoort bij het model, niet bij het hele merk.
Bij een occasion
- Ketting
- Droge schakels, een tandwiel met haakvormige tanden of een ketting die op één punt strakker staat, zijn slijtage. De juiste speling staat in het boek, niet in een algemene millimeter.
- Cardan
- Vraag wanneer de olie in het cardanhuis is ververst. Een lek bij de hoezen of een speling die je voelt als je het wiel zijwaarts beweegt, laat je nakijken.
- Riem
- Scheuren, ontbrekende tanden of een vervangingsdatum die niemand weet. De leeftijd telt, ook bij weinig kilometers.
Waar de kracht naartoe loopt
Een ketting ligt open tussen twee tandwielen. Een cardan zit in een gesloten as naar het achterwiel. De tekening toont het principe, niet een specifiek model.
Kies op onderhoud dat je wilt doen
Een ketting is eerlijk werk tussendoor. Een cardan verschuift dat werk naar een schema en een duurdere reparatie als het huis echt defect raakt. Geen van beide is een reden om een motor te kopen die verder niet past.
