BMW R 1150 GS: de voorganger die de GS groot maakte

Laag koppel, hoog gewicht

De boxer pakt vanaf laag toerental en houdt die trekkracht vast op een binnenweg, zonder dat je hem naar de toppen van de toerenteller sleept. Je hoort de twee cilinders, een mechanisch geluid dat latere vloeistofboxers hebben gladgestreken. Bij een stevige remactie duikt de voorkant minder diep weg dan bij een gewone telescoop; Telelever houdt de neus relatief vlak, en dat merk je in een haarspeld met koffers. De cardan brengt het koppel naar achteren zonder kettinggeratel onder het zadel.

Eenmaal rollend draagt de motor zichzelf. Stilstaand, op een helling of in een krap vak, zit het gewicht hoog in tank en zit en houd je het zelf recht. Op de Adventure wordt dat manoeuvre zwaarder door de extra veerweg en de hogere neus. Wind is open zaak. Een laag ruitje zet de stroom op de helm, een hoger scherm verlegt hem naar de schouders of eroverheen, en welk scherm erop zit zie je aan de motor zelf.

Deze GS kiezen rijders die de lucht/olieboxer en Telelever bewust willen, en die een boekje belangrijker vinden dan een optielijst. Het is de motor voor wie zelf een beurt kan volgen en de elektronica van een 1250 of 1300 als een andere motor ziet, niet als een accessoire dat er nog bij kan. Telelever vóór en de cardan achter zijn voor die rijder de reden van de keuze.

Een 21-inch allroad van dit decennium, of het kortere frame van de R 1300 GS, lost een andere vraag op. De eerstvolgende stap in de eigen lijn is de R 1200 GS, met het voorbehoud dat ook die naam meerdere machines dekt. De Honda XRV750 ligt ernaast als oude avontuurtwin van een ander merk.

Uitvoering, cardan, boekje

1. 01Standaard of Adventure

   Vraag welke uitvoering op de brug staat. Veerweg, tank en kuip lopen uiteen, het blok blijft de 1130cc-familie. Een zijaanzicht laat de tank zien; het boekje bevestigt de rest.

2. 02Cardan en aandrijfrubbers

   Er ligt geen ketting onder. Kijk of de cardan droog is en of de rubbers in de aandrijving niet gescheurd zijn. Speling en lekkage zie je bij de achterbrug, niet aan een achtertandwiel.

3. 03Onderhoudsboek

   Kleppen, olie en de laatste grote beurt horen in het dossier. Bij een motor uit deze jaren zegt dat boekje meer dan een bouwjaarsticker op de kuip.

Na de 1100, vóór de 1200

De 1150 nam de plek van de R 1100 GS in en hield de combinatie die de grote GS herkenbaar maakte: cilinders dwars in de wind, Telelever aan de voorkant, cardan naar het achterwiel. De stap in inhoud naar 1130 cc gaf die motor meer rust onderin, op een dijkweg en met bepakking. De zit bleef hoog genoeg om over personenauto's heen te kijken, de tank breed genoeg om de knieën uit elkaar te zetten. Standaard en Adventure waren twee houdingen op één carter, geen twee motorfamilies.

Tussen die twee uitvoeringen verschoof het onderstel en de bepakking. De Adventure kreeg meer veerweg, een grotere tank en andere kuipdelen, en voelt daardoor hoger zodra je hem keert of vol laadt. De standaard blijft de iets compactere van het stel. Beide stopten toen in 2004 een nieuwe boxer onder een nieuwe naam verscheen. Een latere facelift van de 1150, met DOHC-koppen of vloeistof, staat niet in deze reeks.

Voor woon-werk is hij breed en lang. De tank en de uitstekende cilinders vullen een file eerder dan een smalle naked, en filteren lukt waar het verkeer een gat laat. De beenhoek is ontspannen genoeg voor een uur, en na een natte week blijft het kettingritueel achterwege. Bij elk stoplicht merk je de zithoogte opnieuw, vooral als je de Adventure onder je hebt.

Een weekend met koffers is de rit waar deze indeling logisch wordt. Een passagier past, mits de vering het gezamenlijke gewicht aankan en je weet op welke uitvoering je zit. Rijmodi en een elektronisch verstelbare veer horen bij latere GS-generaties; op deze motor bedien je gas, koppeling en rem nog zonder een menu. Wie die systemen mist, mist ze bewust en krijgt er een overzichtelijke machine voor terug.