Terug naar Zelf onderhoud & werkplaatskennis
Zelf onderhoud & werkplaatskennis
Niveau: Werkplaats
Wanneer de kleppen gecontroleerd worden
Klepspeling is de ruimte tussen het bedieningsmechanisme en de klep, bij motoren die geen hydraulische nasteller hebben. Te krap kan een klep bij een warm blok niet volledig sluiten, met lekkage langs de zitting, extra hitte aan de klep en op den duur een verbrande rand. Te ruim hamert het mechanisme op de klep en wordt de tik luider, en die tik is juist het signaal dat mensen wel horen. Het moment van controleren staat in het onderhoudsschema van dit model, als kilometerstand, als leeftijd of als allebei. Een getal dat voor elke motor zou gelden, en de procedure om shims of stelschroeven te zetten, horen in het werkplaatshandboek en niet in een eigenaarsgids.
Het schema wint van een geluid
Een tik kan te veel speling zijn, en het kan ook een distributieketting, een uitlaatschild of een injector zijn, dus op gehoor besluiten dat de kleppen wel goed staan is geen controle. Te weinig speling tikt juist minder, en dat is de toestand die een klep beschadigt zonder dat je er van tevoren een duidelijk alarm bij krijgt. Het schema laat je niet wachten tot er iets te horen valt. Een motor die het interval bij aankoop al voorbij is, krijgt die controle voordat je er een seizoen aan vastknoopt.
Hydraulische nastellers houden de speling zelf bij en hebben dit interval met shims of stelschroeven niet. Of dit blok ze heeft, staat bij de technische gegevens, en een zustermodel met shims is geen bewijs. Een tikkende nasteller wijst eerder op oliedruk, oliekwaliteit of slijtage dan op een plaatje dat je even legt. Het deksel openen om te kijken welke shim erin zit, bij een hydraulisch blok of bij een shimblok zonder het werkplaatshandboek, is hoe een deksel scheef terugkomt en olie op de uitlaat lekt.
Wat je hier bewust niet vindt
- Geen maat
- De voorgeschreven speling staat op de pagina van dit motorblok, en een maat van een zustermodel of van een forum is een andere motor. Zelf een voelermaat kopen en ongeveer passen zonder de procedure, geeft een gerust gevoel en geen geldige controle. Te strak afstellen op gevoel is precies de schade die het schema probeert te voorkomen.
- Geen volgorde
- Welke cilinder op welk moment stilstaat, welke shim past en welk deksel mee moet, staat in het werkplaatshandboek. Een deksel dat scheef terug gaat, lekt olie op de uitlaat en lijkt daarna op een keerringprobleem. De pakking en de volgorde van de bouten horen bij diezelfde pagina, niet bij een algemene tip.
- Wel de historie
- In het onderhoudsboekje hoort de controle met datum en kilometerstand te staan als het schema die beurt al eiste. Ontbreekt dat stempel, dan is dat een punt bij de aankoop of een afspraak voor de eerstvolgende beurt, geen detail dat verdwijnt omdat de motor nu loopt. Een vers geluid na een rit is geen vervanging van die regel in de historie.
Jij bewaakt het schema, de werkplaats de maat
Jij let op de interval, op een tik die erbij komt en op een stempel dat ontbreekt. De voelermaat, de shims of de stelschroeven en de volgorde horen bij de werkplaats, of bij iemand die dit blok eerder volgens het werkplaatshandboek heeft gedaan. Zelf bijstellen op gehoor haalt te veel speling soms weg en te weinig speling niet, en die tweede toestand is de schade die je niet hoort aankomen.
