Motortechniek
Regelaar en gelijkrichter
De dynamo van een motor maakt wisselstroom, en die spanning stijgt met het toerental. De accu en de lampen willen gelijkstroom op een begrensde spanning. De gelijkrichter zet wissel om in gelijk. De regelaar haalt de spanning omlaag als de accu vol genoeg is, vaak door overtollige energie in warmte om te zetten. In één blok onder het zadel of tegen het frame zitten die twee meestal samen. De pagina over de accuspanning meten blijft het kijken. Hier alleen de omzetting.
Wat het is
Drie draden komen van de stator, de stilstaande spoelen in het blok. De gelijkrichter maakt daar een plus en een min van. Zonder regeling zou de spanning bij hoge toeren ver boven wat een 12-voltaccu verdraagt uitkomen. De regelaar houdt dat tegen. Het blok wordt heet. Daarom zit er koelribben op, in de rijwind.
Een stator die deels is verbrand, levert te weinig. Een regelaar die niet meer begrenst, levert te veel en kookt de accu. Een regelaar die niets doorlaat, laat de accu langzaam leeg terwijl de motor loopt. Drie verschillende storingen, één lampje ‘accu’ op het dashboard.
Tijdens het rijden
Een licht dat feller en zwakker wordt met de toeren, wijst naar deze hoek. Een accu die na een rit naar rotte eieren ruikt of bol staat, krijgt te veel spanning. Een motor die alleen start na een druppellader en onderweg de koplamp ziet dimmen, krijgt te weinig. In beide gevallen is doorrijden tot de accu het opgeeft een manier om ook de ECU een lage spanning te voeren. Stoppen is redelijker.
Gelijkrichter of Regelaar
Gelijkrichter
- Wisselstroom wordt gelijkstroom.
- Zonder dit deel laadt de accu niet, hoe hard de dynamo ook draait.
Regelaar
- Begrenst de spanning.
- Wordt heet. Een volle accu betekent niet dat dit blok koud blijft.
Waar je het tegenkomt
- Elke motor met een accu en een dynamo
- Het blok zit waar de wind kan, of juist te veel verstopt achter een kuip. Hitte is de vijand.
- Na een natte rit of een val
- De stekker van de stator is een bekende corroderende plek. Een groene stekker liegt de meting.
Eerst gelijkstroom, dan een grens
De gelijkrichter maakt de dynamostroom bruikbaar. De regelaar zorgt dat die stroom de accu niet voorbij haar spanning duwt. Te veel en te weinig lijken allebei op een ‘slechte accu’.
