Motortechniek
Crossplane: krukas of marketingnaam?
Crossplane betekent dat de kruktappen niet in één vlak liggen. Yamaha gebruikte het woord voor de YZF-R1, waar de krukas van een viercilinder op 90 graden staat. Een 270-graden paralleltwin is een andere constructie. Die twin ‘crossplane’ noemen maakt de uitleg rommelig.
Wat het is
Bij een klassieke viercilinder in lijn liggen de tappen in één vlak: een flat-plane. De ontstekingen vallen gelijkmatig. Een crossplane-viercilinder zet de tappen in twee vlakken. De ontstekingsafstand wordt ongelijk. Het geluid en de manier waarop de achterband de pulsen krijgt, veranderen.
De 270-graden twin heeft ook ongelijke pulsen, maar met twee cilinders en een andere kruk. Het rijgevoel kan familie lijken. De onderdelen zijn het niet.
Tijdens het rijden
Op de R1 hoor je een zwaardere, onregelmatige toon dan op een viercilinder met een vlakke krukas. Of de achterband daardoor ‘beter bijt’, hangt van gas, versnelling en ondergrond af. De krukas levert geen extra grip cadeau.
Crossplane-viercilinder of 270-graden twin
Crossplane-viercilinder
- Kruktappen in twee vlakken, vaak 90 graden.
- Een eigen geluid. Geen synoniem voor elke ongelijke puls.
270-graden twin
- Twee cilinders, een andere hoek.
- Uitgelegd bij de krukasconfiguraties, niet onder deze naam.
Waar je het tegenkomt
- Yamaha R1
- Het bekendste straatvoorbeeld van het woord. De MT-09 is een driecilinder en hoort hier niet onder.
- Folders
- Als een merk ‘crossplane’ op een twin zet, lees dan de krukhoek erbij. Het woord alleen is geen tekening.
Het principe
Een eigen schema van het idee. Geen fabriekstekening en geen specifiek model.
Gebruik het woord voor de krukas die het is
Crossplane is een viercilinderkrukas met tappen uit één vlak. Een 270-graden twin blijft een twin.
