Rijden
Bochten op een bergpas
Bochten op een bergpas komen niet één voor één als een losse oefening. Ze volgen elkaar op, vaak met een tegenligger die je laat ziet, met schaduw waar het asfalt koud en vochtig blijft, en met een lichaam dat na een uur minder precies stuurt dan bij de eerste haarspeld. Het tempo dat bij die reeks past, ligt onder het tempo van een enkele bocht op een frisse middag. Een touringcar heeft meer dan een halve strook nodig. Jij houdt de jouwe. Vermoeidheid is hier een rijfout voordat het een gevoel is, zoals het stuk over een lange rit uitwerkt. Geen pas wordt een baan door een mooi uitzicht.
Tempo voor de hele reeks
De eerste bochten van een pas verleiden tot een tempo dat de twintigste bocht niet meer kan dragen. Je kiest een gang waarbij elke ingang rechtop geremd is en elke uitgang in je strook eindigt. Herhaling maakt de beweging slordiger: je komt iets te snel aan, je kijkt iets later, je uitgang schuift naar de streep. Dat patroon zie je het best aan de middenlijn. Raak je die vaker dan aan het begin van de rit, dan is het tempo te hoog voor de aandacht die je nog hebt.
Tegenliggers op een pas zijn groter dan de personenauto uit je dorp. Een touringcar, een camper of een auto met caravan vult een haarspeld tot over de as, soms met de spiegel al in jouw helft. Je wint dat niet door schuiner te gaan of door de binnenkant te pakken op het moment dat hij er ook is. Je verlaagt de vaart zodra je hem ziet, en je stopt desnoods aan jouw kant op een plek waar dat kan. Claxon en licht zijn een seintje, geen recht op zijn helft.
Schaduw, kou en een lange dag
Schaduw op een pas houdt het asfalt nat als de zonkant al droog is. Bruggen, bosranden en een bocht uit de zon blijven koud, en de band grijpt daar minder. Je neemt de vaart die bij dat vochtige dek past en laat de eerste bochten van de dag die vaart bevestigen. Verf en metaal in die schaduw zijn gladder dan het asfalt ernaast. Op een afgesloten baan is het dek homogeen en van jou. Op de pas deel je koude plekken met tegenliggers en met vuil dat de schaduw vasthoudt.
Na veel bochten zakt de precisie voordat je je moe noemt. Schouders worden vast, de blik blijft dichter bij het voorwiel hangen, en de uitgangen worden ruimer zonder dat je dat per bocht besluit. Het stuk over motorrijden op lange afstand beschrijft die slijtage over de dag. Op de pas zie je dat terug als een late rem en een lijn die naar de as kruipt. Je stopt op een vlakke plek, drinkt, en rijdt daarna weer op het tempo van de eerste tien minuten.
Aandacht op de pas
- Eén tempo voor de reeks
Je rijdt een gang die ook de tiende bocht nog rechtop laat beginnen. De eerste lege bocht is geen maat voor de rest.
- Groot verkeer krijgt de draai
Een bus of een camper mag de haarspeld vullen. Jij mindert en blijft in het stuk strook dat vrij is, in plaats van de binnenkant te forceren.
- Schaduw telt als vochtig
Je neemt koude bosranden en bruggen langzamer dan de zonkant. Verf in die schaduw krijgt dezelfde marge.
- Stop vóór de slordigheid
Worden je uitgangen ruimer en je blik korter, dan stop je op een vlakke plek. Moeheid corrigeer je niet door het tempo op te voeren.
De pas is een reeks, geen ronde
Je rijdt een bergpas als een aaneenschakeling van openbare bochten, met tegenliggers, schaduw en een lichaam dat vermoeid raakt. Elke bocht krijgt een vaart die bij het zicht en bij je aandacht van dat moment past. De mooiste uitzichten veranderen die rekening niet. Een afgesloten baan heeft uitloop en geen bus in de haarspeld. Deze weg heeft dat niet.
Tel de uren die je al onderweg bent mee. Het stuk over motorrijden op lange afstand gaat over die aandacht, niet over een lijst passen. Je stopt eerder, je geeft de bus de draai en je neemt de schaduw serieus. Je eindigt elke bocht in je eigen strook. Lukt dat niet meer vanzelf, dan is de pauze wat er nog over is.
