Terug naar Historie, iconen & motorcultuur
Historie, iconen & motorcultuur
Waarom motorfietsen steeds meer sensoren kregen
Een regeleenheid stuurt alleen wat ze kan meten, en de sensoren volgden die behoefte. Eerst zat de meting in de uitlaat, voor de emissie. Daarna kwam de stand van de motor erbij, voor de hulpen in de bocht.
De context
De eerste verplichte meetpunten zaten in uitlaat en injectie. Een lambdasonde vertelt of het mengsel rijk of arm is, zodat de regeleenheid het kan bijstellen voor de norm. Een klopsensor, een gasklepstand en een wieltoerental stellen elk een smallere vraag. Geen van die meters rijdt de motor, want ze leveren een getal en de software beslist wat ermee gebeurt.
Voor ABS en tractiecontrole kwamen wieltoeren erbij, en later de stand van de motor. De IMU voegde de houding toe, zodat die systemen in een bocht iets mogen. Meten en ingrijpen blijven twee stappen. De rijder blijft de derde partij, naast sensor en software.
Cultureel verschoof het sleutelen. Een monteur ging naar een stekker kijken waar hij vroeger naar de kleur van een bougie keek. ‘De motor zit vol computers’ dekt te veel, want het zijn gerichte meters en geen algemeen verstand. Lambda en IMU meten verschillende dingen, en de techniekpagina’s zeggen wat ze wel en niet doen.
Dit stuk volgt alleen de reden waarom het aantal sensoren groeide. Eerst kwam de meting voor de emissienorm, daarna de meting van stand en wieltoeren voor de hulpen in de bocht. De stekker verving de kleur van de bougie in de werkplaats, en de uitleg van elk meetpunt staat op de eigen techniekpagina.
Drie momenten
- 01Emissie
De eerste verplichte meetpunten zaten in uitlaat en injectie. De lambdasonde hoort bij die emissietaak en meet of het mengsel rijk of arm is.
- 02Hulpen
Wieltoeren en later de stand van de motor kwamen erbij voor ABS en tractiecontrole. De IMU meet de houding zodat die hulpen in een bocht iets mogen.
- 03Geen bewustzijn
Een sensor meet, en de software beslist. De rijder blijft de derde partij en wordt niet vervangen door de meter.
Feit en latere reputatie
Wat vaststaat
- Sensoren volgden twee taken: de motor schoon houden voor de norm, en hem stabiel houden voor de rijhulpen.
- Meten is niet hetzelfde als ingrijpen, en noch de lambdasonde noch de IMU rijdt de motor alleen.
Wat er later bij kwam
- ‘De motor zit vol computers’ werd een zin die alle sensoren op één hoop gooide.
- Het zijn gerichte meters, van lambdasonde tot IMU, en geen algemeen verstand aan boord.
Het principe
Een eigen schema van het idee. Geen fabriekstekening en geen specifiek historisch model.
Eerst meten, anders geen regel
Sensoren vermenigvuldigden zich omdat de motor een regelkring werd. Eerst voor de norm, met de lambdasonde in de uitlaat, daarna voor de bocht, met wieltoeren en een IMU.
De stekker verving de bougiekleur in de werkplaats. Wat elke sensor wel en niet doet, staat bij techniek, los van de klacht dat de motor vol computers zou zitten.
