Rijden
Gevaar herkennen voordat het er is
Een gevaarlijke beweging kondigt zich meestal aan voordat ze begint. Een voorwiel dat al naar de zijstraat staat, een bal die de stoep af rolt, remlichten twee auto's voor je terwijl jouw eigen weg nog vrij lijkt: dat zijn geen details voor wie van motorrijden houdt. Het zijn seconden. In die seconden kun je vaart minderen, een vinger naar de rem brengen en je plek iets verleggen. Je voorspelt daarmee niet wat er gaat gebeuren. Mensen doen iets zonder enige aanwijzing, en een aanwijzing loopt vaak op niets uit. Het verschil zit in klaarstaan, kalm, zonder van elke schaduw een noodstop te maken.
De aanwijzing zit in het kleine
Een voorwiel dat naar de zijstraat gedraaid staat, is een besluit dat al is genomen, ook als de auto nog stil lijkt. Een bestuurder met een telefoon aan het oor kijkt naar een scherm en vult de rest in. Een bal die onder een geparkeerde auto vandaan rolt, heeft vaak een kind achter zich dat je nog niet ziet. Het zijn de randen van het gevaar, en ze zijn eerder zichtbaar dan de beweging waar je op moet reageren. Je hoeft niet te gokken wat er daarna precies gebeurt.
Een schaduw onder een geparkeerde bestelbus is soms een voet, een kinderwagen of een hond die zo de rijbaan op stapt. Remlichten twee auto's voor je vertellen dat er daar geremd wordt, ook als de auto direct voor je nog niets doet. Dan kun je zelf eerder vertragen, nog voor zijn lichten ook aangaan. Een voetganger die naar zijn scherm kijkt en de stoeprand nadert, hoort in hetzelfde rijtje. De tijd om te reageren zit in het moment waarop je dat kleine serieus neemt.
Tijd kopen ziet er saai uit
Je laat het gas iets eerder los, je dekt de rem en je schuift een stukje op zodat je langs de auto voor je kunt kijken. Niemand hoeft te merken dat je iets hebt gezien. De winst is dat een auto die alsnog de zijstraat uit draait, jou niet meer op de oude snelheid aantreft. Je bent al langzamer, met een plan van twee opties: stoppen of er ruim langs. Dat plan maak je voordat de beweging er is, niet terwijl ze gebeurt.
Soms blijft de auto staan en rolt de bal uit. De moeite was dan klein, en de volgende aanwijzing telt nog steeds. Zekerheid dat het misgaat, heb je pas als de beweging er al is, en dan is de seconde op. Een schaduw blijkt wel eens een paaltje. Een telefoon aan het oor levert hetzelfde beeld: soms kijkt de bestuurder op tijd op. Je neemt de aanwijzing toch serieus, omdat een loos alarm je weinig kost en een gemiste beweging je de tijd kost die je niet meer hebt.
Wat je eerder kunt zien
- Gedraaid wiel
Een voorwiel dat al naar de zijstraat staat, lees je als een begonnen manoeuvre. Je mindert vaart voordat de auto de rijbaan op komt.
- Bal of schaduw
Een bal, of een schaduw onder een geparkeerde bus, kan een kind of een voet zijn die je nog niet ziet. Je dekt de rem en houdt ruimte naar de buitenkant van de strook.
- Remlichten verderop
Remlichten twee auto's voor je zijn een reden om zelf eerder gas te lossen. Je wacht niet tot de auto direct voor je ook op de rem gaat.
- Telefoon aan het oor
Een bestuurder met een telefoon aan het oor vult het verkeer in vanuit een scherm. Je rekent er niet op dat hij jou in die seconde ook ziet.
De seconde zat al in het beeld
De bruikbare aanwijzingen liggen verder dan de kentekenplaat direct voor je: een wiel, een bal, een schaduw, lichten die verderop al branden, een gezicht dat naar een scherm hangt. Daarop reageer je klein. Minder gas, een bedekte rem, een plek waar je nog twee kanten op kunt. De grote ingreep blijft dan vaak uit, omdat de situatie jou niet meer op de oude snelheid aantreft. Je hebt de beweging niet voorspeld. Je was er eerder klaar voor dan zij begon.
Een rit met een paar loze alarmen is een gewone rit waarin je vroeg hebt gekeken. De keren dat de auto wél doortrok, had je de ruimte al. Die gewoonte slijt op dinsdag, wanneer er weinig te beleven valt en je de aanwijzingen toch meeneemt. Wie daarmee ophoudt omdat er toch nooit iets gebeurt, levert de seconden in op de dag dat het wel gebeurt. De winst is de seconde die je al had.
