Rijden
Aquaplaning op een motor
Een motorband is ronder en smaller dan een autoband. Het gewicht rust op een kleiner contactvlak, en de druk in dat vlak ligt hoger, zodat water harder moet duwen voordat het rubber van het asfalt loskomt. Een volledige aquaplaning, waarbij de band op de waterfilm drijft, komt daardoor minder vaak voor dan bij een auto. Onmogelijk is het niet. Stilstaand water, een ondiep profiel, een loopvlak dat in het midden vlak is gesleten en een hoge snelheid kunnen de band alsnog optillen. Wat je dan voelt, en wat je doet, staat hier. De profieldiepte zelf lees je in het onderhoudsstuk.
Wanneer de band het water niet kwijt kan
De groeven moeten het water afvoeren tussen rubber en steen. Lukt dat bij de snelheid waarmee je rijdt, dan blijft de band het asfalt raken, ook in een stevige bui. Een plas die blijft staan, in een spoor of in een verzakking, biedt meer water dan de groef in één omwenteling wegwerkt. Een versleten profiel heeft minder ruimte voor dat water. Het onderhoudsstuk over profiel zegt hoe je die diepte bekijkt. Een getal of een wettelijke grens herhaal ik hier niet.
Een band die in het midden vlak is afgesleten, raakt de weg met een breder, platter stuk dan een ronde band. De druk in dat vlak ligt dan lager, dichter bij wat een autoband doet, en de waterfilm krijgt meer kans. Hoge snelheid versterkt dat, omdat de band minder tijd heeft om het water weg te drukken. Een volle aquaplaning blijft ook dan geen gewone gebeurtenis op een motor. Stel niet dat het nooit gebeurt, en stel ook niet dat je er altijd af gaat.
Licht voorwiel, lege besturing
Je merkt het aan een voorwiel dat licht wordt en aan een stuur dat leeg aanvoelt, alsof de band de weg niet meer vastheeft. De motor kan even rechtdoor gaan terwijl jij stuurt, of een korte stap opzij doen. Dat gevoel duurt soms kort, tot de groef het water weer kwijt kan en het rubber de steen pakt. Het stuur wil juist los, de blik ver, de lijn recht. Een harde ruk om het wiel te laten pakken, vergroot de beweging op het moment dat de grip terugkomt.
De reactie is klein en saai, en dat is de bedoeling. Gas terugnemen, niet dichtslaan, zodat het achterwiel niet op de motorrem blokkeert als de band weer pakt. Armen los, zodat het stuur kan bewegen zonder dat je een stoot vastzet. Niet in de rem grijpen. Een rem die pakt op het moment dat de band de weg weer vindt, kan het wiel stilzetten. Blijf rechtuit tot je voelt dat de band draagt, en stuur pas daarna weer. Kun je nog rechter, dan doe je dat zonder een ruk.
Als de band licht wordt
- Plas
Minder vóór stilstaand water, niet pas als het voorwiel de plas in gaat. Een spoor of een verzakking houdt meer water vast dan een natte weg.
- Band
Een ondiep profiel of een midden dat vlak is afgesleten voert minder water af. Hoe diep de groef is, lees je bij de profielcontrole, niet hier.
- Gevoel
Een licht voorwiel en een leeg stuur betekenen gas terugnemen en de armen los. Blijf rechtuit tot de band de weg weer raakt.
- Rem
Grijp niet in de rem zolang het stuur leeg aanvoelt. Een rem die pakt als de grip terugkomt, kan het wiel stilzetten.
Los blijven tot de band pakt
Aquaplaning op een motor is minder gewoon dan op een auto, omdat de band ronder en smaller is en de druk in het contactvlak hoger ligt. Een plas, een kale groef, een vlak midden en snelheid kunnen de band toch optillen. Het gevoel is een licht voorwiel en een lege besturing. Gas eraf zonder dicht te slaan, armen los, geen rem, en rechtuit tot het rubber weer draagt, houdt die seconde beter beheersbaar.
De regenlijn, met zicht en de eerste minuten, staat in het regenstuk. Natte markering is een ander glad oppervlak, zonder dat de band hoeft te drijven. De profieldiepte en de manier van meten staan bij de profielcontrole. Hier blijft het bij het moment waarop water de band optilt, en bij de kleine reactie tot hij weer raakt. Ik beweer niet dat het nooit gebeurt, en niet dat het je altijd afgooit.
